Wojna polsko-rosyjska 1654-1667

1654

Aleksander Orłowski, Walka wojsk pancernych z Tatarami

10 stycznia 1654 imperator Rosji, Aleksy Romanow wypowiedział wojnę Rzeczypospolitej, oraz 18 stycznia Ukraina poddała się Rosji. W odpowiedzi na ten metryka wiosną 1654 roku wojsko koronna przy wodzą Stanisława Rewery Potockiego oraz Stefana Czarnieckiego wkroczyła na Ukrainę z karną ekspedycją, która miała zasiać postrach oraz wpłynąć Kozaków do powrotu poniżej władzę Jana Kazimierza, natomiast do wnętrza rzeczywistości wzmocniła więzi kozacko-rosyjskie dodatkowo przekonała do sojuszu z Rosją chociażby tych, którzy pierwej byli temu przeciwni.

28 marca 1654 roku do wnętrza obliczu straszliwego zagrożenia królik Jan Kazimierz zerwał zbyt pośrednictwem posła Pawła Białobłockiego sejm z ogromnie błahej przyczyny, jako że ze względu na nienawiść do Janusza Radziwiłła nie chciał, tak aby ten został hetmanem wielkim litewskim. Drugie wewnątrz historii liberum veto powiększało anarchię magnackiej Rzeczypospolitej, której zaczynało tęsknić czasu na formowanie obrony. W kwietniu głosiciel Rzeczypospolitej do wnętrza Bachczyseraju strażniczy znaczny brzemienny w następstwa Mariusz Stanisław Jaskólski zawarł umowa z chanem Islam Girejem, który wobec wystąpienia Rosji postanowił zmienić przód również powstać przeciwko swym dotychczasowym sojusznikom.

Tymczasem wewnątrz kraju armata się niezwykle źle, i przeciwko królowi zawiązywała się alians magnacka z hetmanem polnym litewskim Januszem Radziwiłłem na czele. Doszło do tego, że Janusz Radziwiłł wezwał księcia Siedmiogrodu Jerzego II Rakoczego, iżby ten starał się zbrojnie przyswoić sobie nasz tron. Radziwiłłów wspierali Lubomirscy także Opalińscy.

Strzelcy moskiewscy

Na początku maja wkroczyła na Ukrainę potężna wojsko rosyjska, którą dowodził kniaź Aleksy Trubecki, i wewnątrz końcu maja na czele ogromnych wojsk ruszył do wnętrza procesja na Litwę w pojedynkę imperator Aleksy, który wydał proklamacja wzywający wszystkich prawosławnych na terenie Rzeczypospolitej do walki z wrogami wiary. Rosja nader pieczołowicie przygotowała się do wojny, zaś wewnątrz zbiór armii rosyjskiej wchodziło wiele najemnych regimentów z Europy zachodniej. Wielu jej oficerów służyło do wnętrza poprzednich latach do wnętrza Rzeczypospolitej, znając jej mocne plus słabe punkty. Rosja, która poprzednio odkąd dłuższego czasu szykowała się do tej wojny, w środku ogromnym stopniu powiększyła swą armię.

Dlatego latem 1654 roku 3 potężne armie rosyjskie, które wkroczyły na obszar Wielkiego Księstwa Litewskiego, liczyły w sumie dookoła 200 000 żołnierzy. Niemal bez walki zajęły większość w miejsce oraz fortyfikacji aż po Mińsk, wewnątrz tym Dzisnę plus Druję. Główną przyczyną w taki sposób błyskawicznych sukcesów ramię w ramię ogromu sił rosyjskich dawny przestarzałe umocnienia twierdz, pozbawienie załóg plus niedostatki wewnątrz zaopatrzeniu. 17 czerwca padł Połock, natomiast 7 lipca imperator Aleksy stanął wobec Smoleńskiem.

Logicznym następstwem wszystkich tych wydarzeń było zmiana kierunku przymierzy. Wspomagający póty Kozaków Tatarzy zawarli 20 lipca 1654 federacja z Rzecząpospolitą, jak to Jan Kazimierz zaprzysiągł zawarty wskroś posła Mariusza Stanisława Jaskólskiego traktat z chanem krymskim Islam Girejem. Rzeczpospolita wracała na drogę, którą odrzuciła w środku 1650 roku. Jednak tym wszystkiego jej sytuacja materialna była zupełnie inna, natomiast do tego Kozacy stali przedtem po stronie Rosji.

22 lipca padł Mścisław, wojska rosyjskie splądrowaly miasto, dokonując tzw. rzezi Trubeckiego. Następnie padły Witebsk dodatkowo Mohylew. Hetman rozległy litewski Janusz Radziwiłł 12 sierpnia popisał się wielkim talentem także pobił wielokrotnie silniejszych Rosjan wobec Szkłowem, atoli 24 sierpnia został obolały wobec Szepielewiczami. W wyniku tej bitwy Rosjanie w jednej chwili zdobyli całą połać Litwy aż po Berezynę również Dźwinę. Przerażona społeczeństwo cywilna tłumnie uciekała na zachód, przede wszystkim do Wilna. Nieco dłuższy tarcie stawiała tylko warownia Smoleńska, toż skapitulowała przedtem 3 października 1654 roku.

Sztandar cara Aleksego Michajłowicza

Rosja diametralnie wygrywała wojnę, toż wesoły nastrój z tego powodu tłumiła straszliwa epidemia, która szerzyła się w środku państwie moskiewskim, zabijając tysiące ludzi także wewnątrz znacznym stopniu osłabiając kraina materialnie oraz demograficznie. W październiku ruszyła na jutrzenka potężna wyprawa armii koronnej, na czele której stanął dama duży znamienny Stanisław Rewera Potocki dodatkowo królówka polny brzemienny w następstwa Stanisław Lanckoroński. Towarzyszyli im oboźny ogromny znamienny Stefan Czarniecki, wojewoda czernihowski Krzysztof Tyszkiewicz, Aleksander Koniecpolski, wojewoda bracławski Piotr Potocki dodatkowo Jan Sobieski. Wojska szły na zebranie z nowym sprzymierzeńcem – Tatarami, pustosząc wobec tym Bracławszczyznę. W tym samym czasie pojawiły się wieści, że będąca w środku rozpaczliwym położeniu Litwa zamierza poddać się królowi Szwecji. W niecałe stówka lat po unii lubelskiej Rzeczypospolitej zagroził rozpad.

W początkach października, zająwszy Białoruś aż po Berezynę, wojska rosyjskie rozłożyły się na leżach zimowych dodatkowo Litwa uzyskała raczej spokoju. Przybyły odsiecz z Korony, jakkolwiek wobec kłótni wewnątrz litewskim dowództwie nie podejmowano żadnych działań.

W listopadzie Jaskólski inny razu jednego przybył do Bachczyseraju, gdzie chan Mehmed IV zatwierdził struktura sprzymierzony z Rzecząpospolitą. Traktat ramię w ramię upominków na rzecz Tatarów mówił o przyznaniu Tatarom Kazania dodatkowo Astrachania. Na Ukrainie 18 grudnia do obozu koronnego przybył podjazd tatarski liczący 150 ludzi dodatkowo było to zupa sojusznicze zlot wojsk koronnych z Tatarami. Ze względu na to, że Rosja napuściła na Chanat Krymski Ordę Kałmucką także Kozaków dońskich, chan przysłał Rzeczypospolitej na sukurs mniejsze od chwili spodziewanych siły dowodzone wskroś Kaji beja plus kałgę sułtana Mengli Gereja, syna nieżyjącego chana Islama III Gereja.

imperator Aleksy I Romanow