Wojna polsko-rosyjska 1654-1667

II etap 1658-1659

W miarę jako na Ukrainie sukcesywnie umacniała się wojsko carska, rosła wartość niezadowolonych. Także po stronie polsko-litewskiej liczne nieszczęścia okresu Potopu kazały w przeciwnym razie zajrzeć na sprawy Ukrainy. Coraz wyraźniej szykowało się zbliżenie polsko-kozackie. Zapowiedzią zmiany nastawienia jeszcze znaczniejszej liczby Kozaków była porada kozacka z 3 października 1657 roku, podczas gdy to przeciwko Rosji do wnętrza ostrym tonie wypowiadali się pułkownicy Michał Zieliński oraz Iwan Bohun.