Wojna polsko-rosyjska 1654-1667

Wyprawa zadnieprzańska Jana Kazimierza 1663-1664

W lipcu nastąpiło czasowe przebaczenie wśród zwaśnionymi stronami, co umożliwiło skupienie się na wojnie z Rosją. W sierpniu 1663 Rzeczpospolita podjęła ostatnią próbę rozstrzygnięcia wojny polsko-rosyjskiej.

Dowodzone na wskroś króla wojsko po połączeniu się z Kozakami Tetery osiągnęło wcięcie 50-70 tys. żołnierzy (w tym dookoła 24 tys. wojsk koronnych również 14 pułków Kozaków z prawobrzeżnej Ukrainy). Do tych wojsk dołączyli Tatarzy do wnętrza sile 30-40 tys. żołnierzy. Tatarami dowodzili sułtani Sefer Girej także Melli Girej plus Dedesz aga. Połączone siły ruszyły na wschód, gdzie złączyć się mieli Litwini dowodzeni wskroś hetmana polnego litewskiego Michała Paca. W październiku wojsko dotarła do Białej Cerkwi, gdzie powitał króla archimandryta białocerkiewski Gedeon. W trakcie pochodu dały o sobie znać rozpalające umysły konflikty dodatkowo pozbawienie zaufania żołnierzy do dowództwa, w szczególności do Stefana Czarnieckiego.

Zwaśniona wojsko przeprawiła się na śliski wybrzeże Dniepru poniżej Rżyszczowem dodatkowo stanęła do wnętrza okolicach Ostrza. Południowe Zadnieprze zajęła wydzielona zgrupowanie Jana Sobieskiego. Armia koronna niedostatecznie zaopatrzona do wnętrza artylerię, zwłaszcza wewnątrz oblężniczą, amunicję także żywność, zrezygnowała z oblegania większych fortec, licząc na to, że pobije Rosjan wewnątrz otwartym polu. Ci przecież zamknęli się do wnętrza kilku większych twierdzach dodatkowo nie wykazywali ochoty do otwartej walki.

Na początku stycznia 1664 Jan Kazimierz ruszył wewnątrz stronę Moskwy. Aby zyskać żywność oraz ciepłą fatałaszki oblegano po drodze mniejsze twierdze, co znacznie opóźniało marsz. Od 3 stycznia do 9 lutego oblegano Głuchów. Twierdzy nie udało się zdobyć, i wojsko królewska poniosła poniżej tym duże straty. 15 lutego poniżej Siewskiem wojska koronne połączyły się z siłami litewskimi dowodzonymi wskroś hetmana polnego litewskiego Michała Paca (ok. 20 000 żołnierzy). Ogromna wojsko wkroczyła na tereny państwa rosyjskiego. Podjęto decyzję o wysłaniu silnego zagonu poniżej wodzą Stefana Bidzińskiego dodatkowo Aleksandra Połubińskiego, co miało sprowokować Rosjan do wyjścia wewnątrz pole. Na Ukrainie pozostał Jan Sobieski, który dotarł do rzeki Worskli.

Główne siły polsko-litewskie napotkały przy Karaczewem grupę rosyjską Romodanowskiego, ta pomimo tego uchyliła się od chwili bitwy. Wojska rosyjskie stosowały w tym miejscu taktykę, która w środku następnych stuleciach miała im sprowadzić wielkie tryumfy – nie przyjmowały bitwy wewnątrz polu zmuszając przeciwnika, aby ten tracił godzina oraz siły na zdobywaniu zamków.

26 lutego 1664 nastąpił wybuch powstania na Ukrainie Prawobrzeżnej. Trzy dni później, 29 lutego, nieświadoma nadal tego faktu wojsko Jana Kazimierza spotkała pośród Worońcem natomiast Siewskiem główne siły rosyjskie, którymi dowodził książę Grzegorz Romodanowski. Rosjanie lecz nie odważyli się na kurz bitewny w środku otwartym polu dodatkowo zamknęli się w środku obwarowanym obozie. Brak silnej twierdzy w charakterze pierwiastek dalszych działań, odwilż również zryw na Prawobrzeżu zmusiły 1 marca wojska Jana Kazimierza do odwrotu. Jedynie zagony tatarskie wdarły się od początku do końca w środku głębina Rosji także dokonały znacznych zniszczeń. Istniała nadal otucha na wikt wewnątrz swych rękach Ukrainy lewobrzeżnej, natomiast 16 marca pozostawiony na zapleczu pułkownik Sebastain Machowski przysłał królowi wieść o wybuchu powstania na Zadnieprzu. Tego samego dnia ten w pojedynkę Machowski z rozkazu króla zbytnio spiski z Bohunem także Tatarami rozstrzelał w środku Kaniowie Iwana Wyhowskiego, natomiast Jerzego Chmielnickiego odesłał do Malborka. Następnego dnia przy Nowogrodem Siewierskim rozstrzelano słynnego Iwana Bohuna, w takim razie wcześniej hetmana nakaźnego. Armia Rzeczypospolitej do wnętrza drugiej połowie marca przeszła na przyzwoity wybrzeże Dniepru.

Kampania nie doprowadziła do osiągnięcia zamierzonego celu politycznego jakim było odzyskanie wszystkich utraconych na temat Rosji ziem ukraińskich plus białoruskich. Pomimo niepowodzenia konflikt zbrojny ta wykazała jako wiele osiągnęła Rzeczpospolita, która zaledwie nim ośmiu laty utraciła wszystkie swe stolice plus mało co całe terytorium, poniosła ogromne straty materialne także demograficzne, stanęła co więcej u progu wojny domowej, iżby współcześnie ustalić sobie w taki sposób z ambicjami obiekt jako pochód na Moskwę.